Сценарий туралы

Жас: 7-17. Санат: conversation. Ұзақтығы: 20 мин мин.

Қадамдар

Отбасы тарихын айт: ата қайдан, арғы ата қайдан. Аңыздар емес – білетін фактілер.
Картада көрсет: «Мына жерде біз тұрдық. Мына жақтан бабаларымыз көшіп келген. Мына жерде біз қазір тұрамыз».
Айырмашылықты түсіндір: «Біздің қазақшамыз аздап өзгеше естілуі мүмкін – бұл жаман емес, бұл басқа диалект. Бір тілдің ішінде әртүрлі сөйлеу үлгісі бола береді».
Мектепте мазақтаса – тікелей айт: «Сенің қазақшаң бай. Қалада көп адам мұндай сөздерді білмей өседі».
Келген жерден бір дәстүр тап – және оны отбасылық ретінде сақта.

Неге бұл көмектеседі

Эрик Эриксонның бірегейлік теориясы бойынша балалар мен жасөспірімдердің тұрақты «мені» қалыптасуы маңызды ересектердің беретін әңгімесіне тікелей байланысты. Әкесінен өз тамырлары туралы нақты және лайықты әңгіме алған бала әлеуметтік қысымға тап болғанда өзін-өзі бағалауды тұрақтырақ қалыптастырады. Диаспора психологиясы зерттеулері растайды: қос бірегейлік – дұрыс рәсімделгенде кемшілік емес, байлық.

Мәдени ескерту

Қандастар – Моңғолия, Қытай, Өзбекстан, Ресей, Түрікменстан сияқты елдерден тарихи отанына оралған этникалық қазақтар. 2023 жылғы мәлімет бойынша Қазақстанда 1 миллионнан астам қандас бар. Олардың қазақ тілі көбіне қалалық қазақшадан байырақ, көнелеу болып естіледі – бұл кемшілік емес, артықшылық.

Егер бірден шықпаса

Отбасы тарихын өзің білмейсің бе? Үлкен туыстарыңа қазір қоңырау шал – бұл сөйлесу сен үшін де маңызды.
Бала «карта мен тарихқа» қызықпаса – жеке нәрседен бастай бер: «Атам туралы саған айтайын».

Не істемеген дұрыс

«Ұмыт, енді сен жай қазақстандықсың» деме – бұл тарихты жоқ деп санайды.
Балалар алдында акценттен немесе диалекттен ұялма.