Сценарий туралы

Жас: 13-17. Санат: conversation. Ұзақтығы: 30 мин мин.

Қадамдар

Дайын жоспармен емес, сұрақпен бастай бер: «Соңғы кезде болашақ туралы не ойлайтыныңды айтшы».
Толық тыңда – нақты емес сияқты болып көрінсе де.
Сұра: «Нені жасауды ұнатасың? Нені оңай жасайсың? Ақы төленбесе де қызықтыратын не бар?»
Әр түрлі жолдар туралы сөйлес: жоғары оқу орны, колледж, кәсіби курстар, өз бизнесің – иерархиясыз.
Өзіңнің жолың туралы шынайы айт: «Мен осылай таңдаған едім... Неге өкіндім, неге өкінбедім».
Нақты қадамдар ұсын: «Осы салада жұмыс жасайтын адаммен сөйлесейік пе?»
Соңында айт: «Бұл сенің таңдауың. Ойлануыңа көмектесемін, бірақ шешімді сен қабылдайсың».

Неге бұл көмектеседі

Деси мен Раянның өзін-өзі анықтау теориясы ішкі мотивацияға сүйенген шешімдердің сыртқы қысымнан гөрі орнықтырақ болатынын көрсетеді. Жасөспірімге бірден «мінсіз» жолды табудан гөрі таңдауды зерттеп, соған жауап беруді үйрену маңызды.

Мәдени ескерту

Қазақ мақалы: «Білімді кісі – білек, білімсіз кісі – жалпақ». Қазақ дәстүрінде оқу – ізетті жол. Бірақ шежіре әр түрлі жолмен жүрген ұлы адамдардың мысалдарын біледі. Мұны оған айт – жолдар көп екенін білсін.

Егер бірден шықпаса

Беделі үшін «сәнді» жоғары оқу орнын қалайды – сынама, сұрақ қой: «Сонда нені оқитын боласың? Кім болып жұмыс істейсің?»
Не қалайтынын мүлде білмесе – бұл қалыпты. «Алдымен сен кім екеніңді анықтайық, содан соң – қайда баратыныңды».
Туыстардың қысымы оның тілектерімен қайшы келеді – позициясын қолда: «Мен сенің әкеңмін және мен сенің жағыңдамын».

Не істемеген дұрыс

Өзің армандаған немесе «болашақты» деп санайтын мамандықты таңба – нарық жылдам өзгереді.
«Қайда барсаң да – диплом болсын» деме – бұл таңдауды ұсақтайды.
«Түспесе – бәрі бітті» деп қорқытпа. Мансап бір күнде емес, бүкіл өмір бойы қалыптасады.