Өзіндік сәйкестік: «Мен кіммін?» – жасөспірімдермен әңгіме

Сценарий туралы

Жас: 13-17. Санат: conversation. Ұзақтығы: 15 мин мин.

Қадамдар

1. «Мен кіммін екенімді білмеймін» дегенде – түзетпе. «Бұл маңызды сұрақ. Сенің қоятыныңа қуанамын» де.
2. Өз тәжірибеңмен бөліс: «Мен де сенің жасыңда кім екенімді түсінбедім. Айтайын...»
3. Сұра: «Сені не жандандырады? Адамдарда нені маңызды деп санайсың?»
4. Құндылық туралы былай де: «Мен кім екенімді нақты білмеуім мүмкін – бірақ маған не маңызды екенін білемін. Сол – мен».
5. Эксперимент ұсын: «Жаңа бірдеңе байқап көр – секция, курс, іс-шара».
6. «Сен бірден анықталуға міндетті емессің. Бұл – процесс, емтихан емес» де.

Неге бұл көмектеседі

Эриксон: жасөспірімнің орталық міндеті – «тұлға немесе рөлдік шатасу». Сәйкестік іздеу кезінде қолдайтын ата-анасы бар жасөспірімдер жетілген тұлғаға тезірек және аз психологиялық шығынмен жетеді.

Мәдени ескерту

Қазақтың шежіре дәстүрі «Мен кіммін?» деген сұраққа тамыр арқылы жауап береді: сен өз әулетіңнің баласысың, ата-тегіңнің немересісің. Балаңа руы мен ата-тегінен бірнеше есім айтып бер – бұл архаика емес, тамырын сезінудің бір жолы.

Егер бірден шықпаса

• «Сен түсінбейсің» десе – дауласпа. «Бәлкім бәрін түсінбеуім мүмкін. Бірақ сені түсінгім келеді».
• Сәйкестік үшін интернет-қауымдастықтарға кетсе – тыйма, қызығушылық таныт: «Ол жерде сені не тартады?»
• Шеткері көзқарастары болса – бірден дүрлікпе. Тыймай, сұрақ қой.

Не істемеген дұрыс

• «Біздің отбасымызда бәрі солай» деме – оның кім екенін айқындайтын жалғыз өлшем бұл емес.
• «Анықтылыққа» асықтырма – бұл қалыпты процесті тоқтатады.
• Кішірейтпе: «Сен жас әлі, кейін түсінесің» – ол үшін бұл қазір маңызды.