Тоғыз құмалақ: папамен стратегиялық ойын

Тоғыз құмалақ – манкалаға ұқсас қазақтың ұлттық үстел ойыны. Онда 18 отау мен 162 құмалақ болады. Бұл – стратегия, шыдамдылық және математика ойыны. Әке баласымен тоғызқұмалақ ойнаса – олар бірге қазақ зияткерлік мәдениетінің тірі дәстүріне ортақтасады.

Сценарий туралы

Жас: 7-12. Санат: game. Ұзақтығы: 30 мин мин.

Қадамдар

  1. Тақтай сатып ал немесе жаса (нұсқаулары интернетте бар). «Бұл ата-бабаларымыздың ойыны – 500 жылдық» деп түсіндір.
  2. Ережені түсіндір – қарапайым нұсқасын: құмалақтарды отауларға тарату, көбірек құмалақ жинау.
  3. Алғашқы ойынды баяу ойна – өз жүрістеріңді және неге жасайтыныңды дауыстап айт.
  4. Ойлануына мүмкіндік бер – асықтырма. Есептеп жатсын.
  5. Кейде өзің де жеңіл – бұл адал әрі өнегелі.
  6. Ойыннан кейін: «Не қызықты ойладың? Қандай жүріс ұнады?»

Неге бұл көмектеседі

Стратегиялық үстел ойындары бойынша зерттеулер: математикалық ойлауды, жоспарлауды, шыдамдылықты және жеңілу дағдысын дамытады. «Ересек–бала» бірлескен ойын – Выготскийдің «жақын даму аймағы» формаларының бірі: бала тәжірибелі серіктестен үйренеді.

Мәдени ескерту

Тоғызқұмалақ – қазақтың көне зияткерлік ойындарының бірі. 2020 жылы ол ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұра тізіміне енді. Бұл – ойлау мен төзімділікті дамытатын ойын.

Егер бірден шықпаса

  • Ережені өзің білмесең – YouTube-тағы үйрететін видеолар арқылы бірге үйрен.
  • Бала жалығып кетсе – қызықтырып көр: «Мені жеңе аламын деп ойлайсың ба?»
  • Жеңілгенінен ренжісе – «Ештеңе етпейді, мен де алғашында жеңілдім. Тағы бір партия?»

Не істемеген дұрыс

  • Жалғаннан жеңілме – балалар өтірікті сезеді де, әкесін жеңгенін шынайы жеңіс деп қабылдамайды.
  • Ойынды телефон үшін үзбе – бұл онымен сенің уақытың.
  • Ойынды математика сабағына айналдырма – ол арқылы бала өзі-ақ үйренеді.