Соғыссыз сабақ: оның орнына жасамай, қалай көмектесуге болады

«Сабақ жаса» – әке мен мектеп жасындағы бала арасындағы ең жиі жанжал нүктесі. Мәселе мынада: біз көмектескіміз келеді, бірақ жиі мотивацияны өлтіретіндей «көмектесеміз». Нақты көмек – жанында болу, сұрақ қою және оның өзі-ақ орындай алатынына сену.

Сценарий туралы

Жас: 7-12. Санат: advice. Ұзақтығы: 15 мин мин.

Қадамдар

  1. «Сабаққа бар» деп бұйырма – «Бүгін сабағыңда не бар?» де.
  2. Сұра: «Қиын бір нәрсе бар ма? Көмек керек пе?» – жауабын күт.
  3. «Бәрі жарайды» деп тұрса – кірісе берме. Сенімің бақылаудан бағалырақ.
  4. Көмек сұраса – сұрақтар қой, дайын жауап берме: «Сенің ойыңша, неден бастаған жөн?»
  5. Тіке қалып, оның орнына жаспа. «Мен осындамын, не болса да» – бұл қолдау.
  6. Жасаса – нақты жақсы нәрсе айт: «Математиканы өзің шештің. Бұл оңай емес».
  7. Қате тауып ренжімей тексерме – «сен мұнда сенімдісің бе?» деп сұра.

Неге бұл көмектеседі

Өздігінен анықталу теориясы (Деси және Райан): сыртқы бақылау («сабағыңды қазір жаса!») ішкі мотивацияны азайтады. Автономияны қолдау («сен өзің жақсырақ білесің») – керісінше, оны күшейтеді. Выготский: «жақын даму аймағы» – ересек баланың әлі дами алмаған жерінде көмектеседі.

Егер бірден шықпаса

  • Бала мүлде бас тарта ма? Себебін тап: жалықты ма, түсінбеді ме, шаршады ма, жаман баға алудан қорқа ма?
  • Үй тапсырмасы шамадан тыс ауыр – мұғалімге сөйле, балаға емес.
  • Күн сайын соғыс болса – «сабақ уақытын» жай факт ретінде белгіле, пікірталас тақырыбы ретінде емес.

Не істемеген дұрыс

  • Оның орнына жасама – ол үйренбейді, сен тек жақсы баға аласың.
  • Сыныптастарымен салыстырма: «Алима әлдеқашан тапсырды, ал сен әлі отырсың».
  • Бір нәрсе бұзылғанда ғана сынауға кіріспе – жақсы болған кезде де жанында бол.