Домбыра және музыка: тыңдаймыз және сеземіз

Домбыра – қазақтың ұлттық аспабы. Ойнай алмасаң да, баламен бірге қазақ музыкасын тыңдай аласың, сол әуенге қозғала аласың, сол туралы сөйлесе аласың. Мәдени тиесілілікті беретін ең әдемі жолдардың бірі – дыбыс арқылы.

Сценарий туралы

Жас: 3-6. Санат: activity. Ұзақтығы: 15 мин мин.

Қадамдар

  1. Қазақ музыкасын қос – домбыра немесе дәстүрлі әндер. YouTube-тан табуға болады: «Айнамкөз», «Дудар-ай» немесе кез келген күй.
  2. Айт: «Естіп тұрсың ба? Бұл – домбыра. Мұндай аспап тек қазақтарда бар».
  3. Бірге тыңдаңдар – 30 секунд үнсіз, тек тыңдаңдар.
  4. Сұра: «Бұл музыкадан саған қайғылы ма, қуанышты ма?»
  5. Ұсын: «Музыкаға қарай қозғалайық – қалай қалаймыз».
  6. Мүмкіндік болса – суретін немесе нақты домбыраны көрсет.

Неге бұл көмектеседі

Музыка нейроғылымы: ата-анамен бірге тыңдау және музыкаға қарай қозғалу жүрек ритмін синхрондайды да жақындық сезімін туғызады. Балалық шақта оң эмоциямен байланысқан музыкалық тәжірибе тұрақты мәдени артықшылықты қалыптастырады.

Мәдени ескерту

Қазақ мақалы: «Ән – жанның қанаты». Домбыра қазақ мәдениетінде жай аспап емес, ол – даланың дауысы. Дәстүр бойынша ақындар музыка арқылы халықтың тарихын, даналығын және мұңын жеткізген. Бала осы дыбыстарды әкесімен бірге естігенде – ата-бабасының дауысын естігендей болады.

Егер бірден шықпаса

  • Бала «кәдімгі музыка» сұраса – айт: «Жарайды, сосын қоямын. Алдымен бір әнді бірге тыңдайық».
  • Қазақ әндерін білмейсің бе? YouTube-тен «қазақша балалар әндері» деп іздеп қара – олар көп.
  • Үйде домбыра болса – қолыңа ал да бірнеше ноталар ойна.

Не істемеген дұрыс

  • «Бұл жалықтырады» немесе «мен өзім бұл музыканы түсінбеймін» деме – білмесең де, сыйлай білуге болады.
  • Лекцияға айналдырма – қысқа әңгіме және бірге бастан кешіру болсын, музыка сабағы емес.
  • Аялық дыбыс ретінде қоспа – тыңдайтын болсаңдар, онда бірге тыңдаңдар, бұл маңызды.