Сценарий туралы
Жас: 3-6. Санат: ritual. Ұзақтығы: 30 мин мин.
Қадамдар
- Баруға дейін балаға айт: «Ата/апаға барамыз. Олар бізден үлкен және көп нәрсені біледі».
- Жолда сұра: «Ата не нәрсеге ең қатты қуанады деп ойлайсың – сен білетін бірдеңені айтып берсең бе?»
- Келгенде: «Амандасшы» де – сүйіс талап етпе, тек амандасу.
- Өзің де ата-анаңмен жылы амандас – бала саған қарап тұр.
- Ұсын: «Атаға бір нәрсе айтшы – не білетініңді, не ұнайтыныңды».
- Қоштасар кезде айт: «Сау болыңыз» де.
Неге бұл көмектеседі
Ұрпақаралық жеке тұлғалық теория: отбасылық тарихын білетін және үлкен туыстарын жиі көретін балалар неғұрлым тұрақты өзін-өзі бағалауға және психологиялық тұрақтылыққа ие. Бұл әсерді Маршалл Дюк (Emory University) зерттеулерінде нақтыланған.
Мәдени ескерту
Қазақ мақалы: «Үлкенді сен сыйласаң, кіші сені сыйлайды». «Үлкенге ізет» дәстүрі – қазақ мәдениетінің орталық дәстүрлерінің бірі. Бұл тек этикет емес, білімді беру жүйесі: үлкен үйретеді, кіші тыңдайды.
Егер бірден шықпаса
- Бала апасынан ұялса – мәжбүрлеме. Жанында отыр – бұл да жақсы.
- Үлкен туыстар тым қатты немесе тым батыл болса – балаға көзқараспен және дене жақындығымен қолдау бер.
- Жол ұзын ба? Жолда әкеңнің бала кезінде ата-апада болған бір оқиғасын айт.
Не істемеген дұрыс
- «Болмайды, ол үлкен» деме – түсіндірместен. Қорқынышпен сыйластық жұмыс істемейді.
- Ұялатын адаммен құшақтасуға немесе сүюге мәжбүрлеме – бұл баланың шекарасын бұзу.
- Баланың алдында өз ата-анаңды сынама – ол үлкендерге қатынас үлгісін бақылайды.